Ergens onderweg, tussen goede bedoelingen en wetenschappelijke verklaringsdrang, zijn we mensen met ADHD langzaam maar zeker veranderd in metaforen, dieren, stammen en karikaturen, alsof het brein dat anders werkt alleen maar begrepen kan worden wanneer we het versimpelen tot iets exotisch, iets grappigs of iets wat we van een veilige afstand kunnen bekijken.
We zijn indianen geworden, zogenaamd intuïtief, impulsief, levend op gevoel, terwijl de rest van de wereld zogenaamd rationeel en ‘normaal’ is, alsof dat niet net zo’n mythe is, en alsof het label ons niet onbewust neerzet als buitenstaanders in plaats van volwaardige deelnemers aan dezelfde maatschappij.
We zijn een verstrooid brein geworden, een titel die op papier misschien onschuldig klinkt, maar die voor velen voelt als een bevestiging van dat oude, pijnlijke idee dat we vooral vergeten, afgeleid en chaotisch zijn, terwijl niemand het heeft over de creativiteit, de hyperfocus, de diepgang of de intense betrokkenheid die er net zo hard bij hoort.
En dan is er nog de aap, de innerlijke aap, de chimp, die zogenaamd ons gedrag kaapt en onze emoties overneemt, een beeld dat handig is om dingen uit te leggen, maar dat ook iets sluipends doet: het suggereert dat een deel van ons brein primitief is, ongeremd, iets wat we moeten temmen, controleren of stil krijgen, in plaats van begrijpen en leren dragen.
Het zijn geen slechte boeken, laat dat helder zijn, en veel ervan hebben mensen daadwerkelijk geholpen om zichzelf beter te snappen of milder naar zichzelf te kijken, maar het is opvallend hoe vaak ADHD wordt verpakt in iets wat het kleiner maakt, grappiger, verteerbaarder, alsof de rauwe realiteit van leven met een anders werkend brein te ongemakkelijk is om gewoon te laten bestaan.
Misschien zit de echte mythe niet in het brein zelf, maar in het idee dat we het moeten ‘uitleggen’ met dieren, stammen of defecten, terwijl het in de kern gaat over leren omgaan met wat er ís, over jezelf leren begrijpen zonder jezelf te reduceren tot een metafoor.
Want we zijn geen indiaan, geen aap en geen kapot of verstrooid brein, we zijn mensen met een zenuwstelsel dat anders reageert op prikkels, verwachtingen en druk, en misschien begint echte acceptatie precies daar: op het moment dat we stoppen met fixen, labelen en temmen, en beginnen met luisteren.
En als dit resoneert, weet dan dit: je bent niet alleen, ook al heeft het soms wel zo gevoeld, en misschien is dat besef — dat je niet stuk bent, maar anders — wel het meest helende verhaal dat er is.
Geef een reactie