De zeventien gedragingen die zijn geïdentificeerd als ouderverstotingsstrategieën worden gepresenteerd in tabel 1.1, samen met voorbeelden en een korte uitleg over hoe ze werken.
1. Slecht spreken / De andere ouder zwartmaken
Voorbeeld:
De verstotende ouder spreekt negatief over de andere ouder tegen de kinderen en binnen gehoorsafstand van de kinderen, met een constante stroom negatieve boodschappen zonder positieve balans. Benadrukt de negatieve kanten van het karakter en de keuzes van de andere ouder. Zet de andere ouder in een kwaad daglicht binnen de gemeenschap van de kinderen.
Uitleg:
Creëert bij de kinderen het geloof dat de andere ouder onveilig, niet liefhebbend en onbereikbaar is.
2. Contact beperken
Voorbeeld:
De verstotende ouder verstoort het fysieke contact tussen de kinderen en de andere ouder, bijvoorbeeld door vroeg te komen voor het ophalen en laat voor het terugbrengen. Laat de kinderen niet beschikbaar zijn voor omgang met de andere ouder. Verschijnt tijdens de omgangstijd van de andere ouder en trekt daarbij de aandacht van de kinderen naar zich toe.
Uitleg:
Vermindert de kansen voor de andere ouder om te laten zien dat hij/zij veilig, liefdevol en beschikbaar is, en beperkt het creëren van positieve herinneringen.
3. Communicatie verstoren
Voorbeeld:
De verstotende ouder maakt het moeilijk voor de kinderen en de andere ouder om te bellen of via andere middelen te communiceren tijdens periodes van scheiding. Blokkeert e-mails en sms-berichten, deelt geen telefoonnummers, neemt telefoontjes niet op, bezorgt geen brieven of cadeautjes.
Uitleg:
Voorkomt dat ouder en kinderen op een betekenisvolle manier in elkaars dagelijkse leven kunnen delen.
4. Symbolische communicatie verstoren
Voorbeeld:
De verstotende ouder ontmoedigt het denken aan, praten over, of kijken naar foto’s van de andere ouder. Verwijdert foto’s, praat niet over de andere ouder (behalve bij negatief spreken), ontmoedigt herinneringen aan de andere ouder.
Uitleg:
Verzwakt de band en gevoelens van nabijheid tussen kinderen en de andere ouder en vergroot de psychologische afstand.
5. Liefde en goedkeuring onthouden
Voorbeeld:
De verstotende ouder wordt emotioneel kil en afstandelijk wanneer de kinderen positieve gevoelens tonen tegenover de andere ouder.
Uitleg:
Creëert angst bij de kinderen om de liefde en goedkeuring van de verstotende ouder te verliezen.
6. De kinderen vertellen dat de andere ouder niet van hen houdt
Voorbeeld:
De verstotende ouder moedigt de kinderen aan te geloven dat de andere ouder hen niet waardeert of om hen geeft, en verbindt het einde van het huwelijk aan het einde van de ouderlijke liefde.
Uitleg:
Geeft de kinderen een gevoel van afwijzing door de andere ouder, wat leidt tot pijn en boosheid.
7. Kinderen laten kiezen tussen ouders
Voorbeeld:
Door aantrekkelijke alternatieven te bieden of psychologische druk uit te oefenen, dwingt de verstotende ouder de kinderen om de omgang met de andere ouder te weigeren.
Uitleg:
Creëert bij de kinderen de behoefte om hun keuze te rechtvaardigen door de focus te leggen op de negatieve kanten van de andere ouder.
8. De indruk wekken dat de andere ouder gevaarlijk is
Voorbeeld:
De verstotende ouder plant valse herinneringen of interpreteert gebeurtenissen verkeerd om de indruk te wekken dat de andere ouder schadelijk is.
Uitleg:
Zaait angst en twijfel bij de kinderen over de veiligheid en liefde van de andere ouder.
9. Geheimen delen met de kinderen
Voorbeeld:
De verstotende ouder deelt persoonlijke informatie over de andere ouder die woede of schaamte opwekt bij de kinderen.
Uitleg:
Vergroot de psychologische afstand en veroorzaakt boosheid en pijn richting de andere ouder.
10. De kinderen dwingen de andere ouder te verwerpen
Voorbeeld:
De verstotende ouder zorgt ervoor dat de kinderen persoonlijk aan de andere ouder moeten meedelen dat hij/zij wordt buitengesloten van belangrijke gebeurtenissen.
Uitleg:
Wekt pijn en woede op bij de andere ouder en dwingt kinderen hun afwijzing te rechtvaardigen door zich op negatieve eigenschappen te focussen.
11. De kinderen laten spioneren op de andere ouder
Voorbeeld:
De kinderen worden gevraagd de post, telefoonlogs of persoonlijke spullen van de andere ouder te doorzoeken.
Uitleg:
Veroorzaakt schuldgevoelens bij de kinderen, die ze omzetten in vermijden van de ouder die ze hebben verraden.
12. De kinderen vragen om geheimen te bewaren voor de andere ouder
Voorbeeld:
De verstotende ouder betrekt de kinderen bij geheimen zoals vakanties, onder het mom van bescherming tegen de andere ouder.
Uitleg:
Creëert schuldgevoelens en de behoefte om het verraad te rechtvaardigen door negatieve eigenschappen van de andere ouder te benadrukken.
13. De andere ouder bij de voornaam noemen
Voorbeeld:
“Frank belt,” of “Zeg maar tegen Jane dat je dit weekend niet gaat.”
Uitleg:
Geeft de kinderen het signaal dat de andere ouder geen autoriteitsfiguur is.
14. Een stiefouder ‘mama’ of ‘papa’ laten noemen
Voorbeeld:
“Dit is je nieuwe papa,” of “Mama en ik…” (wanneer de vader over zichzelf en zijn nieuwe vrouw spreekt).
Uitleg:
Vervangt de echte ouder door de stiefouder, wat de band met de echte ouder verder ondermijnt.
15. Medische, sociale en academische informatie achterhouden
Voorbeeld:
De verstotende ouder deelt geen informatie zoals klassenlijsten, sportroosters of huiswerkopdrachten met de andere ouder en vermeldt diens contactgegevens niet op formulieren.
Uitleg:
Ontneemt de andere ouder de mogelijkheid om actief ouder te zijn en wekt de indruk dat deze ouder niet betrokken is.
16. De achternaam van de kinderen veranderen
Voorbeeld:
De verstotende ouder gebruikt haar meisjesnaam, die van een nieuwe partner, of slechts een deel van een dubbele achternaam.
Uitleg:
Weerspiegelt de boodschap dat de andere ouder geen belangrijke rol meer speelt in het leven van de kinderen.
17. De autoriteit van de andere ouder ondermijnen / Afhankelijkheid creëren
Voorbeeld:
De verstotende ouder moedigt de kinderen aan om alleen hem/haar als autoriteit te zien en bagatelliseert de regels en waarden van de andere ouder.
Uitleg:
Legt de focus van de kinderen op het plezieren van de verstotende ouder en veroorzaakt conflicten met de andere ouder.
Samenvatting
Gezamenlijk creëren deze zeventien ouderverstotingsstrategieën een psychologische afstand tussen het kind en de andere ouder, waardoor de relatie conflictueus wordt en uiteindelijk geheel verdwijnt. Het kind wordt (soms onder druk) gestimuleerd om de andere ouder volledig af te wijzen.
Elke strategie dient om:
- De band tussen kind en verstotende ouder te versterken.
- De psychologische afstand tot de andere ouder te vergroten.
- De pijn en woede van de andere ouder over het gedrag van het kind te verergeren.
- Het conflict tussen kind en andere ouder aan te wakkeren.
Sommige kinderen gaan uiteindelijk over tot een ongerechtvaardigde volledige afwijzing van de andere ouder. Dit wordt ouderverstoting genoemd. Er zijn acht gedragspatronen die kenmerkend zijn voor ongerechtvaardigde afwijzing. Deze werden oorspronkelijk beschreven door kinderpsychiater Dr. Richard Gardner en later gevalideerd door Amy Baker en Doug Darnall in hun studie “A Construct Study of the Eight Symptoms of Severe Parental Alienation Syndrome: A Survey of Parental Behavior.”
Notitie
Hoe een verstotende ouder zonder woorden toch een kloof creëert
Een verstotende ouder hoeft niet openlijk slecht te praten om de band tussen een kind en de andere ouder te beschadigen. Zelfs zonder één negatief woord kan hij of zij subtiel maar krachtig invloed uitoefenen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door:
- Lichaamstaal: het wegdraaien van het hoofd, het optrekken van de wenkbrauwen, rollende ogen of zuchten zodra de andere ouder ter sprake komt.
- Non-verbale afkeuring: een ongeïnteresseerde of verveelde blik tonen als het kind enthousiast vertelt over een moment met de andere ouder.
- Ongeduld of irritatie tonen: zichtbaar ongemakkelijk of geërgerd raken wanneer het kind positieve verhalen deelt over de andere ouder.
- Het gesprek doodslaan: niet reageren, van onderwerp veranderen of met stilte reageren als het kind de andere ouder noemt.
- Energie en aandacht terugtrekken: kil of afstandelijk worden wanneer het kind genegenheid toont richting de andere ouder.
- Minachting uitstralen: door kleine gebaren zoals lachen, hoofdschudden of een veelzeggende stilte op strategische momenten.
- Selectieve aandacht: alleen aandacht geven wanneer het kind negatieve verhalen over de andere ouder vertelt, en neutraal of afwijzend reageren op positieve verhalen.
Door deze subtiele gedragingen leert het kind — vaak onbewust — dat liefde of trots voor de andere ouder niet gewenst is. Het kind kan hierdoor een innerlijke loyaliteitsconflict ontwikkelen, waarin het de neiging krijgt zichzelf los te maken van de verstoten ouder om de goedkeuring van de verstotende ouder niet te verliezen.
Zonder een woord te zeggen, wordt zo langzaam maar zeker een emotionele kloof gegraven.
Geef een reactie